ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ንወዲ ሰብ ስራሕ ኣልቦ ከይገብሮ ዘስግእ ቴክኖሎጂ

ናይ ዓለምና ሃብታም በዓል ጸጋ ቢል ገይትስ፡ ሮበታት ደቂ ሰብ ንዝሰርሕዎ ዝነበሩ ዕዮታት መንጢሉም ክዓዪ ምስ ተዓዘበ፡ “ሮበታት ንዕዮ ደቂሰብ ዝትክኡ እንተዀይኖም ግብሪ ክኸፍሉ ኣለዎም።” ክብል ተሰሚዑ። እዚ ማለት ሓደ ሰብ ኣብ ዓመት 50,000 ዶላር ይእቱ እንተነይሩ፡ እቲ ሮበት ነዚ ዕዮ ምስ ዝትክእ፡ ኣታዊኡ ብ50,000 ዶላር ተሓሲቡ ግብሪ ይኸፍል። በዚ ገንዘብ ተሓጊዙ ድማ እቲ ካብ ስራሕ ዝተባረረ ሰብ ሓድሽ ዕዮ ንኽጅምር ይድገፍ። እቲ ሮበት ዝመሃዘ ወዲሰብ በቲ ዝምሃዞ ይጥወር ማለት’ዩ። ዘገርም’ዩ!

ወድሰብ ዕዩኡ ንምቅላል ብዙሓት መሳርሒታት ምሂዙን ኣብ ምምሃዝ ይርከብን። ነብሲ ወከፍ መሳርሒ ዕዮ ክቅልቀሉ ኸለው ብድሆ ይገጥሞም’ዩ። ሓድሽ ኣብ ፈለማ ተመራጺ ስለ ዘይኰነ። ዕዮ ሮበት ግን መሳጢ ግን ዘይተመራጺ’ዩ ዘሎ። ኣገዳሲ ነገር፡ ብቕኑዕ ተዘይተማሕዲሩ ድማ ሓደገኛ ብምዃኑ እንሆ ፍርቂ ፍርቂ ጌርና ይርከብ። ኣይክንድግፎ ኣይክንነጽጐ። ‘ሰብኣይ ደሊኽን ጭሕሚ ጸሊኢክን’ ዝብልዎ ዀይንና ይርከብ።

ልክዕ ህያው ጓል ኣንስተይቲ እትመስል፡ ዝተፈላለዩ ናይ ገጽ ምልክታት ክተርኢ እትኽእል፡ ገለገለ ውሑዳት ምልልሳት (ዝርርባት) ክትዛረብ እትበቕዕ ሮበት ኣብ ሓደ መደበር ተለቪዢን ቀሪባ ምስ ጋዜጠኛ ምስ ኣዋግዐት፡ ንብዙሕ ሰብ መሲጣ ንገለ ድማ ኣሰንቢዳ። እዚ ዕዮ ወዲ ሰብ ኣምሳሉ ንምስራሕ ዘለዎ ህንጡይነት ዘግሃደዩ። እዚ ዕዮ ንብዙሕ ሰብ ካብ ስራሕ ዘግልል እኳ ተዀነ ንፍተዎ ንጽልኣዮ ዘየቋርጽ ጸጋ ናይ ግዜናዩ። በዚዮም ድማ ብርክት ዝበሉ መንእሰያት ናብዚ ዕዮ ዝወፍሩ ዘለው። ኣብዚ ዓውዲ ኣብ ዘሓለፈት ዓመት 2017 ንኣብነት ተወሲድና፡ 300% ዝበጽሕ ወፍሪ ከምዝካየደሉ ይግለጽ። እዚ ርቕቅ ዝበለ ጥበብ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ (ብኣሕጽሮት ድማ AI) ተባሂሉ ይጽዋዕ።

ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ግን እንታይ’ዩ?

ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ዘለዎ ዕዮ ኣብ ስርሓት ሆሊውድን ከም ኣይዛክ ኣሲሞቭ ዝኣመሰሉ ጸሓፍትን ኣብ ጥበባዊ ዕዩኦም ከቅርብዎ ዝጸንሑ ፍርያት ስነፍልጠት’ዩ። ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ሓደ ሓደ እዋንውን መካኒካላዊ ብልሒ እናተብሃለ’ውን ይጽዋዕ። ኣርተፊሻላዊ ብልሒ  ማሽን ካብ ናይ ተፍጥራዊ ብልሒ ማለት ካብ ናይ ሰብን እንስሳታትን ብዝተፈለየ መልክዕ ብልሓዊ ጠባይ ከርኢ ኸሎዩ። ዓወዲ ስነፍልጠት ኮምፒተር ድማ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ “ ብልሓዊ ወኪል ወይ ልኡኽ” ኢሉ የጽንዖ። እዚ ማለት ዝዀነ ፍርያት ንኣካባቢኡ ተቐቢሉ ስጋዕ ጫፍ ተግባሩ በጺሑ ናይ ዓወት ዕድሉ ክበጽሕ ከሎ ይብል።

ብተራ ኣበሃህላ ‘ኣርተፊሻላዊ ብልሒ’ ማሽን መካኒካዊ ተገንዝቦ ተጠቒሙ ልክዕ ከም ናይ ሰብ ኣእምሮ ክምሃርን ጸገማት ክፈትሕን ምኽኣል’ዩ። ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ንማሽን ክሳዕ ጫፍ ተኽእሎታቱ ምሕኳርዩ ዕላምኡ። ባህላዊ ሕጽረታት ኣርቲፊሻላዊ ብልሒ እናተብሃሉ ዝጽውዑ፥ ናይ ማሽን ምኽንያታውነት፡ ፍልጠት፡ ውጥን ወይ መደብ ምስራዕ፡ ምምሃር፡ ተፈጥራውያን ቋንቋታት ምምስራሕ፡ ኣመለኻኽታን ምንቅስቓስ ዝኣመሰሉ ሕጽረታት ነይረሞ። ኣብዚ በጺሕናዮ ዘለና ዓመት ግን ማሽናት ናይ ደቂ ሰብ ቋንቋ ክመልኩ፡ ኣብ ዓበይት ስትራተጂካውያን ጸወታ(ከም ቸዝ ዝኣመሰሉ) ውድድራት ክሳተፉን ክስዕሩን፡ ኣብ ወተሃደራዊ ንጥፈታትን ዝተሓላለኹ ዳታታት ክትርጉሙን በቒዖም ኣለው። እዚ ዓውዲ ማሽን ንናይ ወዲሰብ ሓንጐል ብትኽክል ንምቅራብ ከም ዝነቀለ ይንገረሉ። ገለ ሰባት እዚ ዓውዲ ኸይተቋረጸ እንተቀጺሉ ንሰብኣውነት ሓደጋ ኽፈጥረሉ ምዃኑ ይዛረቡ።

እዚ ዓውዲ መዓስዩ ፈሊሙ?

ጥንታዊ ፍርያት ናይዚ ዕዮ ክጸውይሉ ኸለው ኣብ 1300  ራማን ልሉል ዝተባህለ ንማሽን ምኽንያታዊ ዕዮ ብምፍጣር ከም ዝፈለሞ ይንገር። እዛ ቀማራዊ መምዘኒታት ብዝተፈላለዩ ሰባት እናተመጠት ከም ተጓዕዘት ይሕብሩ። ኣብ ከባቢ 1623 ዊልሃልም ስቺካርድ ዝተባህለ ኢንጂነር ነዚ ዕዮ ኪኖ ቊጽሪ ኣሰጋገሮ። እዚ ካብ ፈለምኡ ን ፍላስፋታትን ናይ ቊጽሪ ኪኢላታትን ከም ዝመሰጠ ናይ ቅድመ ጽዋኣት ይሕብሩ። ብዝተፈላለዩ ስነፍልጠኛታት እናተጸንዐን እናተዓየየን ክኸይድ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ  ኣብ 1956 ከም ሓደ ዓውዲ ኣብ ቤት ዕዮ ኮለጅ ዳርትማውዝ ተወልደ። ኣብዚ ክፍሊ ብዙሓት ስሙያት ስነፍልጠተኛታት ተሳተፍዎ።

እዞም ስነፍልጠኛታትን ተማሃሮኦምን ንኮምፒተር ኣብ ዝተፈላለየ ጸወታ ክትዕወት፡ ዝተፈላለዩ ኣልጀብራዊ ሕቶታት ክትፈትሕ፡ ቋንቋ እንግሊዝ ክተዳምጽ ብምኽኣሎም፡ ኣቃልቦ ማዕከናት ዜና ብምስሓብ “ተኣምር” ኢሎም ሰመይዎ። ኣብ መፋርቕ 1960ታት ሚንስትሪ ምክልኻል ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ሰፍ ዘይብል ገንዘብ ብምምጣው መወሎ። ኣካየድቱ ድማ ብመጻኢ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ትስፍዋት ኰኑ። ሀርበርት ሲሞን ዝተባህለ ሰብ “ኣብ ውሽጢ ዕስራ ዓመት ማሽን ሰብ ዝገብሮ ዘብለ ዅሉ ዕዮ ክዓዮ’ዩ።” ክብል ተተንብዩ። እንተዀኑ ብጸለውቲ ሰባት ኣባላት ባይቶን ኩነኔን ተቛውሞን ስለ ዝወረዶ ከምቲ ዝተበገሶ ከይገስገሰ ኣብ 1974 ዝግበረሉ ዝነበረ ምወላ ተቛረጸ። ኣብ 80ታት ግን ብናይ ንግዲ ማእከላት ከም እንደገና ፍሕፉሕ ክብል ጀመረ። ኣብ ቴስዓታትን መጀመርያ ናይ 21 ክፍለዘመንን ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ኣብ ዕዮ ዕደናን ሕክምናዊ ኣገልግሎትን ካልኦትን ክርአ በቒዑ። እዚ ዘለናዮ ዲጅታላዊ ዘበን ድማ ንዀግላዕልዕ መቺእዎ ይርከብ።

ኣርተፊሻላዊ ብልሒ እንታይዩ ጥቕሙ?

ከበድቲ ቊጽራዊ ዕዮታት ንምፍታሕ፡ ሕክምናዊ ኣገልግሎት፡ ፋይናንስ፡ ክንክን ኣረጋውያንን ቈልዑን፡ ጉልበታዊ ዕዮን ብወድሰብ ክበጽሑን ክግበሩን ዘይክእሉ ነገራት ንምፍጻም ይጠቕመና።

ብድሆ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ

ተኣማንነት፡ ጸጥታዊ ውሕስነት፡ ምምዝባል ዓያይ ጉልበትን ዝኣመሰሉ ሽግራት ወይ ሕጽረታት ስለ ዘለዎ ንገስጋሱ ዝዕንቕጽ’ዩ። ኣብ ዘበን ዲጂታላዊ ሓበሬታ እንነብር መንእሰያት ከም ምዃና መጠን ኣተኲረና ናብኡ ክነቅንዕ ዘበኑ ዝጠልቦ ሕቶ’ዩ። ኣይፋል ምስ እንብል ግን ዕዮና ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ተመንጢልና ስራሕ ኣልቦ ምዃና’ዩ።

          ብንያም ኢሰይያስ

100 total views, 2 views today

(Visited 27 times, 1 visits today)

Eri-Youth

The owner of this website is the Eritrean union of youth and students.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *